Verkefnið er birt í lokadrögum. Þar sem það er hugsanlegt að einhverju verði hnikað til í lokagerð, skaltu athuga lokaútgáfuna þegar hún birtist. Allar breytingar verða auðkenndar sérstaklega.

Verkefnið byggist á gögnum sem Háskóli Íslands birtir um fjölda nemenda í einstökum deildum og skorum.

Þótt æðri menntun hafi áður verið vettvangur karla, hafa konur í seinni tíð sótt á og komnar í meirihluta í mörgum deildum Háskóla Íslands. Þegar litið er til einstakra skora og greina er þó mikill breytileiki í fjölda karla og kvenna. Strax árið 1987 voru konur komnar í meirihluta nýnema við Háskóla Íslands, en þær virðast velja sér aðrar greinar heldur en karlar og eru enn í miklum minnihluta í verkfræði og tæknigreinum (Rósa Erlingsdótttir, 2002). Óljósar hugmyndir eru einnig um að konur sæki fremur í framhaldsnám hérlendis meðan karlar sæki fremur nám sitt erlendis.

Leita má svara við þessu með því að skoða kynjahlutföll eins og þau birtast í tölum sem Háskóli Íslands birtir á vefsetri sínu. Skoðaðu því upplýsingar um nemendafjölda í félagsvísindadeild í október 2008 eins og þær birtast á töflureiknisskjali á slóðinni www.hi.is/files/skjol/stjornsysla/visindasvid/heildartolur_21oktober_2008.xls. Til að sjá upplýsingar um námsleiðir þarftu að smella á flipann sem er auðkenndur með Námsleiðir - heild neðst á síðunni.

Rannsóknarspurningarnar eru tvær. Í fyrsta lagi viljum við kanna hvort það sé kynjamunur á því sem áður voru skorir innan félagsvísindadeildar. Til að athuga það veljum við að bera 90 eininga B.A. nám í sálfræði, auðkennt sem Sálfræði, BA(100200) í skjalinu, saman við 90 eininga B.A. nám í stjórnmálafræði, auðkennt sem Stjórnmálafræði, BA(100900). Í öðru lagi viljum við athuga hvort kynjahlutfallið sé annað í Cand. psych.-námi í sálfræði heldur en í kandidatsnámi í læknisfræði. Þetta athugum við með því að bera Cand. psych.-nám í sálfræði (Sálfræði, cand. psych.(100212)) saman við Kandidatspróf í læknisfræði (Læknisfræði, Kandídatspróf(020100)). Nám til kandidatsprófs í læknisfræði tekur sex ár og því er cand. psych.-nám næst því að vera hliðstætt þar sem því lýkur að loknu fimmta námsári í sálfræði.

Athugaðu að þótt rannsóknarspurningarnar séu mjög almennar, eru athuganir okkar mjög sérhæfar. Niðurstöður okkar tala því ekki til rannsóknarspurninganna í allri sinni breidd heldur aðeins afmarkaðri þátta þeirra. Einnig byggjum við athuganir okkar á stöðu mála í október 2008. Niðurstöðurnar byggjast á því að hægt sé að líta á þær upplýsingar sem ígildi úrtaks úr þýði allra nemenda óháð tíma. Ef þessi tímapunktur er að einhverju leyti óvenjulegur, veldur það skekkju í niðurstöðum okkar. Athugaðu að þetta er í grundvallaratriðum ólíkt því þegar unnið er með raunverulegt tilviljunarúrtak dregið úr þýði þar sem úrtakadreifingin (sampling distribution) ein veldur frávikum.

Við setjum fram tvær tilgátur. (a) Hlutfall kvenna sé annað í 90 eininga B.A. námi sálfræði heldur en í 90 eininga B.A. námi stjórnmálafræði og (b) hlutfall kvenna sé annað í Cand. psych.-námi í sálfræði heldur en í kandidatsnámi í læknisfræði.

Skil og tímamörk

Skiladagur verkefnisins er sunnudagurinn 22. mars. Skila skal verkefninu í pósthólf við þjónustuborðið í Gimli. Til að koma á móts við nemendur sem búa á Vallarheiði og aðra þá sem eiga erfitt með að skila á sunnudegi, er skilgreindur sérstakur eindagi fyrir skilaverkefnið. Ef verkefni berst til þjónustuborðs eigi síðar en kl. 13⁰⁰ á mánudegi, verður litið svo á að því hafi verið skilað innan tímamarka.

Stuðningur

Nemendur geta varpað fram spurningum tengdum verkefninu og svarað öðrum nemendum á umræðuþræði á heimasvæði námskeiðsins í Uglu eða í stoðtíma föstudaginn 20. mars nk.

Á umræðuþráðinn má setja spurningar og svör sem tengjast úrlausn á skilaverkefni 2. Inga Dröfn, stoðkennari, mun fylgjast með umræðum og koma inn í þær ef þurfa þykir.

Við áskiljum okkur ritstjórnarvald sem felst m.a. í því að fjarlægja innlegg sem við teljum óviðeigandi eða sem tengjast ekki beint úrlausn verkefnisins að okkar mati. Vinsamlega sýndu þessu menntaða einveldi fullan skilning.

Verkefnið

Gerðu vandaða og nákvæma skýrslu sem tekur á öllum eftirfarandi spurningum og úrlausnarefnum. Athugaðu að það er engin gagnaskrá að þessu sinni og við sjáum einnig fyrir okkur að það þurfi að reikna eitthvað í höndunum. Einnig má nota forritlinga á vefnum eða CrunchIt.

Mest mega tveir nemendur vera um hvert skilaverkefni. Athugaðu: Þú mátt aðeins vinna skilaverkefni tvisvar með sama nemanda.

Verkefnið þarf að vera á APA-formi, þ.e. með Inngangi, Aðferð, Niðurstöðum og Umræðu. Ef vísað er til heimilda, ber að fylgja heimildakerfi APA.

Þar sem tilgáturnar eru tvær og byggjast á ólíkum gögnum, sjáum við fyrir okkur að niðurstöðukaflinn sé tvískiptur en verkefnið sé að öðru leyti með sameiginlegan inngang og sameiginlega umræðu.

Spurningar

Spurningarnar að neðan eiga við báðar tilgáturnar, þ.e. það þarf að svara þeim fyrir báðar tilgáturnar hvora í sínu lagi.

1. Hvernig myndir þú halda að sambandið væri í fyrstu án stuðnings við gögn?
2. Lýstu gögnum myndrænt og í orðum. Er allt eins og það á að vera eða kemur eitthvað á óvart?
3. Framkvæmdu viðeigandi marktektarpróf á mismuni tveggja hlutfalla. Miðaðu við α= 0,05.
   • Athugaðu hvort það sé munur á hlutfalli kvenna í 90 eininga BA námi í sálfræði og hlutfalli kvenna í 90 eininga BA námi í stjórnmálafræði.
   • Athugaðu hvort það sé munur á hlutfalli kvenna í Cand. psych.-nám í sálfræði og hlutfalli kvenna í Kandidatsnámi í læknisfræði.
4. Reiknaðu 95% öryggisbil fyrir mismun hlutfalla. Beittu bæði normalnálgunar og leiðréttu öryggisbili. Hvort á betur við og hvers vegna?
5. Túlkaðu niðurstöður martektarprófsins og öryggisbil bæði tölfræðilega og efnislega. Eru niðurstöður í samræmi við það sem þú taldir í upphafi, sbr.svar þitt við spurning 1?
6. Hvaða ályktanir má draga um þýði út frá þessari rannsókn?

Heimildir

Rósa Erlingsdótttir (2002). Hver eru kynjahlutföll í greinum innan Háskóla Íslands? (Svar við fyrirspurn á Vísindavefnum, sótt á slóðina http://visindavefur.hi.is/svar.asp?id=2676 þ. 13. mars 2006.)

© 2006–2009 Guðmundur B. Arnkelsson (12. mars 2009)